II wojna światowa

Ochota wpisała się w karty historii wojennej lat 1939-1944 w sposób szczególny.
Była pierwszą dzielnicą Warszawy bezpośrednio zaatakowaną przez siły pancerne Wehrmachtu. Niemcom nigdy nie udało się przejść z Ochoty do Śródmieścia, skuteczną zaporą była barykada czołowa róg ulicy Opaczewskiej i Grójeckiej.

Bohaterską obronę i atak upamiętnia dzisiaj pomnik Barykada Wrześniowa ustawiony w tym właśnie miejscu. Przewaga militarna zmusiła stolicę do kapitulacji, ale walki na Ochocie nie ustały, były kontynuowane w konspiracji.

Wielu dowódców i żołnierzy podziemia znalazło schronienie na tej dzielnicy. Na Ochocie przy ulicy Spiskiej mieszkał Komendant Główny AK, Generał „Grot” Rowecki - 30 czerwca 1943 roku został aresztowany w tym właśnie miejscu.

Powstanie Warszawskie
Symbol zbrojnego oporu Polaków - rozkaz o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego został podpisany przez płk dypl. Antoniego Chruściela „Montera”, dowódcę Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej na Ochocie.

Ochota była drugą dzielnicą stolicy, która w pierwszych dniach powstania ucierpiała najbardziej. 9 pułk brygady SS RONA, będący w służbie hitlerowskiej dokonał okrutnych morderstw, grabieży, gwałtów i rozstrzelań w czasie pacyfikacji Ochoty. Dzielnicę niszczono, grabiąc i paląc domy i ulice. Wydany przez Heinricha Himmlera rozkaz zniszczenia miasta i wyniszczenia ludności cywilnej Warszawy był realizowany przez żołnierzy SS RONA ze szczególnym okrucieństwem. Ogółem od 4 do 25 sierpnia śmierć poniosło około 10000 mieszkańców dzielnicy.

Największych zbrodni dokonano w szpitalach Ochoty, w Instytucie Radowym, Kolonii Staszica i obozie przejściowym tz. „Zieleniaku”. Powstańcy z załogi Reduty Wawelskiej i Reduty Kaliskiej stawiając bohaterski opór, całkowicie odcięci od reszty walczącego miasta, zablokowali nieprzyjacielowi drogę do Śródmieścia od strony ulicy Grójeckiej.